In de gemeenteraadsvergadering van 18 december 2025, de laatste raadsvergadering van dit jaar werd gesproken over het bedelverbod. 

Op dit moment geldt er in de gehele gemeente Zaanstad een verbod op bedelarij. Dit houdt in dat het verboden is om in de openbare ruimte te bedelen om geld of andere zaken. Volgens een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (hierna: EHRM) is zo’n algeheel bedelverbod in strijd met artikel 8 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (hierna: EVRM). Artikel 8 EVRM bevat het recht op de eerbiediging van het privéleven. Dit recht wordt aangetast op het moment dat iemand, die niet beschikt over voldoende bestaansmiddelen om in zijn of haar primaire levensbehoeften te voorzien, zich niet kan wenden tot anderen voor hulp (in de vorm van bedelen). Hoewel een algeheel verbod op bedelarij dus in strijd is met het met het recht op eerbiediging van het privéleven, kan het recht om te mogen bedelen in sommige gevallen wel worden beperkt. Dit mag mits deze beperking een legitiem doel dient, een wettelijke basis heeft en noodzakelijk is voor de democratische samenleving. De laatste voorwaarde vereist een afweging van de belangen van het individu en die van de maatschappij. Natuurlijk vond het college van Zaanstad het nodig om bedelverbod te laten doorgaan op de Gedempte Gracht, de Hermitage en de  Vrieschgroenstraat in Zaandam.

In een bijdrage reageerde raadslid Anna de Groot. Dit sprak zij uit in de gemeenteraad:

Over het algemeen kunnen wij ons vinden in de wijzigingen die nu in de APV worden gezet. Er is echter één kwestie die ons niet bevalt, het bedelverbod. Wij vinden het ook lastig als we worden aangesproken door bedelaars. We vragen ons dan af waarom deze persoon bedelt. Is het voor zichzelf en waarvoor gaat deze persoon het geld gebruiken óf bedelt deze persoon in opdracht van een min of meer criminele organisatie, die misbruik maakt van de mensen die zitten te bedelen. Tegelijkertijd vinden we het bijzonder zorgelijk dat er in het Nederland van nu mensen zijn die zozeer buiten de samenleving zijn gekomen dat ze móeten bedelen om te kunnen overleven. Blijkbaar hebben deze mensen hun recht op een inkomen en voorzieningen niet geldig kunnen maken en zijn ze buiten de boot van de samenleving gevallen.

Het college stelt dat waar nodig eerst met het sociaal domein geschakeld zal worden alvorens over te gaan op handhaving, terwijl  het uitgangspunt zou moeten zijn dat we altijd eerst een helpende hand uitsteken en daarmee zorgen dat mensen die hun toevlucht hebben genomen tot bedelen weer in de boot van de samenleving belanden. Dus een inkomen, een woning en de nodige voorzieningen krijgen.

Natuurlijk zijn er ook de mensen die bedelen in opdracht van een criminele soort van werkgever. In principe zijn deze personen het slachtoffer van uitbuiting. En het is aan ons om een einde te maken aan deze uitbuiting, deze slavernij. Dan is het onze taak om te handhaven. We moeten actief op treden tegen uitbuiters door handhaving en opsporing te richten op degenen die profiteren van bedelarij, in samenwerking met politie, het Openbaar Ministerie en  anderen die met handhaving zijn belast, en daarbij slachtoffers te beschermen en niet te criminaliseren. Dan doen we het goed.

Samen met de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie diende de SP een motie in, die het college wilde aansporen áltijd eerst hulp te bieden en dan pas tot handhaving over te gaan. Belangrijker nog, de uitbuiters moeten worden aangepakt. Natuurlijk stemde de meerderheid van de gemeenteraad tégen de motie. Sterker nog, Fidel Lopes (gemeenteraadslid voor de VVD) stelde voor: “Je kan toch gewoon een baan nemen en een huis kopen? Of desnoods koop je een fluit en ga je aan de slag als straatartiest.” Dat is dus de menselijkheid en het respect van de VVD (not). VVD en PVV dienden ook nog een motie in om het bedelverbod uit te breiden naar de Rozenhof, die werd met een krappe meerderheid aangenomen. In tijden van nood leert de kiezer zijn vrienden kennen, zullen we maar zeggen.

De SP is hartstikke benieuwd hoe vaak de BOA’s van de gemeente bedelaars naar hulp hebben geleid en hoe vaak de criminele uitbuiters van bedelaars zijn aangepakt. Daar gaan we nog vragen over stellen.