Zoals jullie weten, staat op 6 maart het traditionele lijsttrekkersdebat in De Kwaker gepland. De SP heeft daar jarenlang aan meegedaan, ook toen de organisatie soms wisselde van locatie of vorm. Dit jaar hebben we echter een principiële keuze moeten maken: wij doen niet mee. Dat besluit nemen we niet lichtvaardig, en daarom willen we jullie helder meenemen in onze overwegingen.

Een verkiezingsdebat moet onafhankelijk zijn

Een verkiezingsdebat hoort georganiseerd te worden door een partij die boven de politiek staat, zodat alle deelnemers op gelijke voet kunnen spreken. In dit geval is die onafhankelijkheid niet gewaarborgd. Uit openbare informatie blijkt dat leden van het bestuur van Dorpscontact Westzaan directe politieke betrokkenheid hebben bij Forum voor Democratie. De penningmeester en secretaris staat zelfs op nummer drie van de FvD‑kandidatenlijst in Zaanstad. Dat maakt een neutrale setting onmogelijk. Een debat dat door een politiek gelieerde organisatie wordt georganiseerd, kan nooit de neutrale en gelijkwaardige setting bieden die inwoners mogen verwachten.

Geen bijdrage aan normalisering van schadelijke ideeën

Daarnaast speelt een bredere zorg. In het landelijke en lokale debat is Forum voor Democratie herhaaldelijk bekritiseerd vanwege uitspraken en standpunten die door maatschappelijke organisaties, historici en andere partijen worden omschreven als racistisch, discriminerend of flirtend met extreemrechtse denkbeelden. De SP heeft daar altijd principieel afstand van genomen. Deelnemen aan een debat dat wordt georganiseerd door een vereniging die direct verbonden is met FvD, draagt bij aan de normalisering van die ideeën. Een debatspodium dat mede wordt georganiseerd door een organisatie die nauw verbonden is met één partij, draagt bij aan die normalisering. Dat is een grens die wij niet willen overschrijden.

Het debat aangaan doen we – maar niet onder elke voorwaarde

Soms wordt gezegd dat je extreme ideeën juist in debat moet bestrijden. Dat doen we ook: in de gemeenteraad, in het publieke debat en in gesprekken met inwoners. Maar er is een verschil tussen inhoudelijke confrontatie en het meewerken aan een podium dat zulke ideeën legitimeert. Wanneer de basiswaarden van de democratie zelf ter discussie staan, gaat het niet alleen om meningsverschillen, maar om de voorwaarden waaronder een debat überhaupt kan plaatsvinden. Soms vraagt democratische verantwoordelijkheid om het trekken van een duidelijke grens. Dat is geen ontwijking, maar normstelling.

Onze keuze is geen afwijzing van Westzaan

Het is belangrijk om te benadrukken dat deze beslissing niets te maken heeft met Westzaan of haar inwoners. We blijven graag in gesprek, luisteren en aanwezig zijn. Democratie draait om gelijkwaardigheid, respect en feiten – en die basis moet stevig zijn. Wij nemen graag deel aan een debat dat wordt georganiseerd door een onafhankelijke organisatie. Wij hopen dat er alsnog een onafhankelijke organisator van een Westzaans debat opstaat, ook al is het kort dag.

Een eerlijke democratie vraagt om een eerlijk speelveld

Onze democratie verdient een eerlijk speelveld. Dat betekent dat verkiezingsdebatten georganiseerd moeten worden door partijen zonder directe electorale belangen. Alleen dan kunnen inwoners erop vertrouwen dat alle stemmen gelijkwaardig worden gehoord. Door niet deel te nemen aan het debat van Dorpscontact Westzaan trekken we een duidelijke grens, in lijn met onze waarden en met respect voor de inwoners van Westzaan. We blijven beschikbaar voor gesprekken, bijeenkomsten en ontmoetingen – maar wel in een setting die recht doet aan de democratische principes waar we voor staan.